Intervjui

B I O G R A F I J A

Srbislav Vidojević je rođen 1948. godine u Knjaževcu. Po zanimanju je poljoprivredni tehničar. Prvo zaposlenje mu je bilo u preduzeću “Džervin” u Knjaževcu, gde je pokazao dobre organizacione sposobnosti, za šta je više puta bio nagrađivan.
Radeći u “Džervinu” jednom prilikom sam dobio zadatak da ispitam tržište i mogućnosti razvoja proizvodnje meda i proizvoda od meda. U to vreme su glavni otkupljivači meda na našim prostorima bili Slovenci, preko preduzeća “Medex”. Oni su sirovi med otkupljivali od naših individualnih proizvođača, pakovali ga u Sloveniji i tako upakovan nama vraćali i prodavali. Nakon analize tržišta, video sam da proizvodnja meda ima perspektivu i u okviru “Džervina” smo organizovali zadrugu za proizvodnja meda. Ubrzo smo Slovence potisnuli našim proizvodima, kaže Srbislav Vidojević, prisećajući se početaka svoga bavljenja medom.
Najveća nagrada za dosadašnji rad mu je, kaže, priznanje “Veliki šampionski pehar” Novosadskog sajma poljoprivrede 2001. godine, kao i priznanja za kvalitet proizvoda koja dobija svake godine na ovoj prestižnoj poljoprivrednoj sajamskoj manifestaciji. Oženjen je i ima ćerku i tri unuka. Načelo njegovog života i rada je - “dobro se dobrim dobri”.

Preduzeće “Timomed” iz Knjaževca jedno je od najpoznatijih preduzeća u Srbiji po proizvodnji meda i ostalih pčelinjih proizvoda. Osnovano je 1989. godine kao Osnovna organizacija kooperanata sa tri zaposlena. Danas ovo preduzeće pored meda proizvodi vosak, propolis, pčelinji prah, matični mleč, repromaterijal i hranu za ishranu pčela. Poseduje savremeni objekat za finalizaciju meda i proizvoda od meda, kao i pčelinjak sa oko 500 košnica i ima saradnju sa preko 400 pčelara kooperanata. Tokom godine proizvede se oko 500 tona meda. Od 2003. godine većinski vlasnik “Timomeda” je Srbislav Vidojević.

Kako je tekao dosadašnji razvoj vašeg preduzeća, od čega se pošlo i do čega se danas došlo?

Na početku je osnovni cilj bio razvoj primarne proizvodnje meda. Krenulo se sa skromnim sredstvima, jednom kancelarijom, telefonom i pisaćom mašinom. Niko nije verovao da će “Timomed” da uspe, da će uspešno da prebrodi teškoće u kojima smo se na početku nalazili. Značajan momenat u razvoju “Timomeda” bio je i odobrenje kredita na period od pet godina sa grejs periodom od jedne godine. Za dobijeni kredit nabavili smo 10 hiljada košnica i osam hiljada rojeva koje smo podelili našim proizvođačima. U prvoj godini prikupili smo i proizveli ukupno 25 tona , što je bio veliki uspeh. Kooperanti su nama “naturalno vraćali kredit”, a mi banci. Postavilo se pitanje da li med treba plasirati na tržište u sirovom sastavu ili ga treba “pakovati” i na drugi način finalizirati. Da bi med na odgovarajući način upakovali, potrebno je bilo investirati u opremu, kao i napraviti dobar odnos sa kooperantima.

Šta danas čini okosnicu poslovne aktivnosti vašeg preduzeća, odnosno koja vam je osnovna poslovna delatnost?

“Timomed” danas organizuje proizvodnju primarnih pčelinjih proizvoda: meda, voska, propolisa, matičnog mleča, obezbeđuje repromaterijal i hranu za ishranu pčela. Proizvodnja je delimično organizovana na sopstvenom pčelinjaku sa oko 500 košnica, a ostatak kod pčelara kooperanata. Količine primarnih pčelinjih proizvoda koje su potrebne za angažovanje celokupnih proizvodnih kapaciteta nabavljaju se i otkupom od ostalih pčelara koji nisu direktni kooperanti, sa područja opština Zaječar, Sokobanja, Aleksinac. Do skoro smo bili u iznajmljenom poslovnom prostoru, a sada smo u sopstvenom novom i savremenom objektu ukupne površine 1.200 metara kvadratnih. Ovaj objekat je rađen po evropskim standardima i zadovoljava sve parametre za prikupljanje, pakovanje i plasman meda, kako na domaće tako i na inostrano tržište. Prošle godine smo dobili izvozni broj, što nam omogućuje da izvozimo u sve zemlje sveta, osim Evropske unije i Amerike. Ove godine smo uveli standard HACCP, čime se stvaraju mogućnosti za izvoz i na tržište EU i Amerike.

Osim meda, sa kojim ste još proizvodima prisutni na tržištu?

Prikupljeni med se u proizvodnim pogonima “Timomeda” preradi, klasifikuje (bagremov, lipov, cvetni, šumski, livadski med) i u različitim pakovanjima plasira na domaće i inostrano tržište. Osim meda, koji je osnovni proizvod, mi smo na tržištu prisutni i sa drugim pčelinjim proizvodima. Tako se u trgovinama širom zemlje nalaze “propolis kapi”, “polen”, tu je i “Dijet mel” proizvod koji predstavlja zamenu za šećer, “dijabet” je med sa hromom, a “dijabet 2” namenjen je dijabetičarima. “Efermed” i “Efermel” su dijetetski proizvodi obogaćeni vezanim gvožđem. “Timomed” u svom proizvodnom programu nudi čvrstu hranu za pčele, odnosno pogače “Apitim O”, “Apitim F” i “Apitim S”.

Razvili ste i Centar za selekciju i reprodukciju matica, koja je njegova osnovna delatnost?

Centar za selekciju i reprodukciju matica je postavljen i ustrojen tako da ispita domaću pčelu i utvrdi postoji li neka razlika u okviru same rase. Utvrđeno je da se pčela sa ovog područja razlikuje od drugih, pre svega zbog geografskog porekla. Ova Centar će služiti za proizvodnju matica koje će se selekcionisati i služiti isključivo za reprodukciju na pčelinjacima naših kooperanata. Pored prirodnog sparivanja matica, možemo da vršimo i veštačku oplodnju matica, ali ovo je suviše skup način za komercijalnu proizvodnju. Centar već tri godine uspešno može da proizvodi matice, reprodukuje matice i sve to pod kontrolom Poljoprivrednog fakulteta iz Zemuna. Pored ovog Centra u Knjaževcu, u Srbiji postoji još četiri centra u Srbiji i svi su objedinjeni u okviru centra “Radmilovac”.

Na čemu se sve zasniva razvojna strategija “Timomeda”, odnosno šta tržište Srbije u narednim godinama može da očekuje od “Timomeda”?

Svoju razvojnu strategiju “Timomed” bazira na prirodnim bogastvima sa ekološki čistog područja koje pokriva. Radi na osvajanju proizvodnje novih dijetetskih i drugih proizvoda na bazi meda i lekovitog bilja, ali i na programu parafarmakologije i kozmetičkih preparata. Ovim proizvodima nameravamo da što bolje pokrijemo domaće tržište, ali i sve većom orijentacijom na inostrana tržišta. Mi smo prisutni na tržištu Crne Gore i Bosne i Hercegovine, imali smo isporuke na tržište Bliskog istoka, a trenutno su pregovori i priprema jedne količine naših proizvoda za tržište Kanade. Ovo tržište može biti veoma interesantno za nas ako se dobro prilagodimo njihovim standardima u pogledu ambalaže i etikete. Smatramo da kvalitet imamo i da ćemo tim adutom osvojiti to tržište. U Kanadi ima oko 200-300 hiljada ljudi sa ovog područja pa računamo i na te potrošače. Dobili smo informaciju da su već prisutni prodavci meda iz Kine, Rusije, Argentine, a tu su i kanadski proizvođači. Naša orijentacija u budućem periodu sigurno biće izvoz jer to nam omogućava kvalitet koji imamo. Problem su količine, ali ispunićemo i te uslove. Za dobar kvalitet pčelinjih proizvoda neophodno je korišćenje pravilne apitehnike i skladištenje meda u odgovarajućim uslovima. U cilju dobijanja kvalitetnog meda “Timomed” organizuje seminare i vrši edukaciju svojih pčelara, dovodeći eminentne predavače i eksperte iz ove oblasti.

Kakvo je naše tržište meda, kolika je proizvodnja meda i koja je vrsta meda dominantna?

Srbija sa bujnom vegetacijom i klimatskim uslovima pruža izuzetno dobre uslove za pčelarstvo. Na našim prostorima se postižu neuporedivo bolji “prinosi” nego, recimo, u Grčkoj. Profesionalno bavljenje pčelarstvom podrazumeva “selidbu” pčelinjaka, što ima za posledicu veći prinos, odnosno veće količine meda po košnici. Uz tri “selidbe” godišnje se može dobiti oko 30 kilograma meda po košnici, što zavisi od godine i klimatskih uslova. Po nekim pokazateljima u Srbiji se godišnje proizvede od četiri do pet hiljada tona meda, što je malo u odnosno na naše kapacitete koji se kreću oko 10 hiljata tona. Potrošnja meda kod nas je veoma mala i kreće se oko 200 grama po stanovniku. Potrebna je veća reklama i edukacija stanovništva o značaju meda, pre svega za zdravlje čoveka. U Srbiji nema ni stimulisanja proizvodnje, odnosno država ništa ne čini da pospeši proizvodnju meda, odnosno ne daju se nikakve subvencije, niti povoljni krediti da bi se ljudi ozbiljnije i organizovanije bavili ovim poslom.

Šta biste kao uspešan preduzetnik poručili i koji savet uputili svima koji nameravaju da uđu u preduzetničke vode?

Moje iskustvo govori da je potrebno mnogo rada i strpljenja. Radili smo mnogo ne gledajući na radno vreme. Radilo se dok se ne završi posao, nije se ostavljalo “za sutra”. Potrebno je izgraditi pošten i korektan odnos sa svojim kupcima, odnosno dobavljačima. U razvoj posla je potrebno ići korak po korak, ne srljati u projekte koji nisu realni. U današnje vreme treba računati na “podršku” banaka, pa treba imati uredno i pozitivno poslovanje. “Timomed” je uspeo, tek posle relativno dugog “podstanarskog” staža, da se “useli” u sopstvenei poslovni prostor, što je bilo teško ostvariti jer je ova delatnost vezana za određene uslove na koje se ne može uticati.